AVN

   อาการปวดสะโพกร้าวลงขาจาก AVN ต่างจาก "กระดูกทับเส้น" อย่างไร?  "หมอครับ... ผมรักษาอาการปวดสลักเพชรจมกับกระดูกทับเส้นมาครึ่งปี ทั้งนวด ทั้งตอกเส้น หมดเงินไปเป็นแสน แต่ทำไมยิ่งรักษา ขาผมยิ่งลีบ เดินกะเผลกหนักกว่าเดิมครับ?" นี่คือคำตัดพ้อของชายวัย 45 ปี ที่เดินเข้ามาในคลินิกด้วยท่าทางเจ็บปวดทุกย่างก้าว ประวัติการรักษาของเขาคือ "ปวดสะโพกร้าวลงขา" ซึ่งฟังดูแล้วใครๆ ก็ต้องนึกถึงโรคยอดฮิตอย่าง "หมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท" ใช่ไหมครับ? แต่พอหมอจับคนไข้นอนลง แล้วลองจับขาบิดหมุนเบาๆ (Patrick Test) คนไข้กลับร้องเสียงหลง ชี้ไปที่ "ขาหนีบ" ไม่ใช่ที่หลัง... วินาทีนั้นหมอรู้ทันทีว่า เรากำลังเจอกับจำเลยผิดตัว ผล MRI เฉลยออกมาว่า เขาไม่ได้เป็นกระดูกทับเส้น แต่เป็น "หัวกระดูกสะโพกตาย" (AVN) ระยะท้ายๆ ที่หัวกระดูกยุบตัวจนเบี้ยวไปหมดแล้ว เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นบ่อยกว่าที่คิดครับ เพราะอาการ "ปวดร้าวลงขา" มันเป็นเหมือนฝาแฝดที่ทำให้คนไข้ (และหมอบางท่าน) สับสน วันนี้หมอเก่งจะมาแจกแจงคู่มือแยกโรคฉบับเข้าใจง่าย เพื่อให้คุณไม่หลงทางรักษาผิด...

  ถ้าเป็น กระดูกหัวสะโพกขาดเลือดไปเลี้ยง(AVN) ข้างหนึ่งแล้ว อีกข้างจะมีโอกาสเป็นด้วยไหมครับ? ถ้าเป็น กระดูกหัวสะโพกขาดเลือดไปเลี้ยง(AVN) ข้างหนึ่งแล้ว อีกข้างจะมีโอกาสเป็นด้วยไหมครับ? "หมอครับ... ขาขวาผมพังจนต้องผ่าตัดแล้ว ผมกลัวขาซ้ายจะเป็นตามไปด้วยจังเลย มันมีโอกาสจะเป็นสองข้างไหมครับ? หรือผมคิดมากไปเอง?" นี่คือความกังวลใจลึกๆ ของคนไข้หนุ่มวัย 40 ปี ที่เพิ่งตรวจพบว่าหัวกระดูกสะโพกข้างขวาตาย (AVN) จากการดื่มสังสรรค์มานานหลายปี เขาเริ่มกังวลว่า "ระเบิดเวลา" ลูกที่สอง อาจจะกำลังทำงานอยู่ที่สะโพกอีกข้างโดยที่เขาไม่รู้ตัว คำถามนี้สำคัญมากครับ และเป็นสิ่งที่หมอต้องคุยกับคนไข้ทุกเคส เพราะคำตอบคือ... "มีโอกาสสูงมากครับ" โดยเฉพาะถ้าต้นเหตุไม่ได้มาจากอุบัติเหตุ วันนี้หมอเก่งจะมาไขข้อข้องใจว่า ทำไมโรคนี้ถึงชอบมาเป็นแพ็คคู่? เราจะรู้ล่วงหน้าได้ไหม? และถ้าเป็นแล้ว เราจะปกป้องสะโพกข้างที่เหลือได้อย่างไรครับ แยกให้ออก: ต้นเหตุของคุณคือ "อุบัติเหตุ" หรือ "ภายในร่างกาย"? โอกาสที่จะเป็นข้างเดียวหรือสองข้าง ขึ้นอยู่กับ "สาเหตุ" ของโรคครับ 1....

  อายุยังน้อย ปวดขาหนีบเรื้อรัง ระวัง! "กระดูกสะโพกตาย" (AVN) ถามหา "หมอครับ... ผมอายุแค่ 35 เองนะ ทำไมกระดูกสะโพกผมถึง 'ตาย' ได้ล่ะครับ? ผมนึกว่าโรคนี้มีแต่คนแก่ที่เป็น" นี่คือคำถามที่เต็มไปด้วยความตกใจและสับสน ของชายหนุ่มวัยทำงานคนหนึ่งที่เดินกะเผลกเข้ามาในห้องตรวจของหมอ เขาเป็นหัวหน้าครอบครัวที่ขยันทำงาน แต่ช่วงหลังมานี้เขามีอาการปวดหน่วงๆ ที่ขาหนีบ เวลาเดินลงน้ำหนักจะเจ็บจี๊ด จนต้องลากขา เขาไปนวดก็แล้ว กินยาคลายกล้ามเนื้อก็แล้ว แต่อาการกลับแย่ลงเรื่อยๆ จนกระทั่งมาทำ MRI กับหมอ ถึงได้พบความจริงว่า... หัวกระดูกสะโพกของเขากำลังขาดเลือดและตายลงอย่างช้าๆ โรคหัวกระดูกสะโพกตายจากการขาดเลือด หรือที่เราเรียกสั้นๆ ว่า AVN (Avascular Necrosis) เป็น "ภัยเงียบ" ที่น่ากลัวมากครับ เพราะมันชอบเล่นงาน "คนหนุ่มสาววัยทำงาน" มากกว่าผู้สูงอายุ และถ้าปล่อยทิ้งไว้โดยไม่รักษา จุดจบของโรคนี้คือ "หัวกระดูกยุบตัว" จนข้อสะโพกพังพินาศ วันนี้หมอเก่งจะพามาเจาะลึกโรคนี้กันอย่างละเอียด ตั้งแต่สาเหตุ อาการ ไปจนถึงทางออกในการรักษา เพื่อให้ทุกคนรู้เท่าทันและ...

  "ผ่าตัดเจาะระบายหัวกระดูกไปแล้ว... ทำไมหมอยังให้ใช้ไม้ค้ำรักแร้อยู่? เมื่อไหร่จะทิ้งไม้แล้วเดินปร๋อขึ้นบันไดได้สักทีคะ?" นี่คือคำถามยอดฮิตจากคนไข้ "โรคหัวกระดูกสะโพกตาย" (AVN - Avascular Necrosis) ที่เพิ่งผ่านการผ่าตัดแบบ Core Decompression หรือการเจาะรูระบายความดันมาครับ มีคนไข้หนุ่มวัยทำงานท่านหนึ่ง อายุ 35 ปี ใจร้อนมาก ผ่าตัดไปได้แค่ 2 สัปดาห์ แกบอกว่า "ไม่เจ็บแล้วหมอ ผมขอเดินขึ้นบันไดไปทำงานชั้น 2 เลยได้ไหม?" หมอต้องรีบเบรกตัวโก่งเลยครับ เพราะความเข้าใจผิดนี้ อาจทำให้สิ่งที่ผ่าตัดมา "สูญเปล่า" ได้เลย การผ่าตัดเจาะระบาย (Core Decompression) ไม่เหมือนการเปลี่ยนข้อเทียมที่เดินได้ทันทีครับ แต่มันคือการ "ปลูกต้นไม้" เราเพิ่งจะพรวนดิน (เจาะรู) เพื่อรอให้เลือดมาเลี้ยง ให้กระดูกงอกใหม่ ช่วงเวลารอนี้แหละครับที่ "เปราะบางที่สุด" วันนี้หมอเก่งจะมากางปฏิทินให้ดูกันชัดๆ ครับว่า หลังผ่าตัดแบบนี้ ต้องรอนานแค่ไหนถึงจะขึ้นบันไดได้ และเมื่อไหร่ถึงจะกลับมาใช้ชีวิตได้ปกติครับ ทำความเข้าใจก่อน: ทำไมผ่าแล้วกระดูกถึงยังไม่แข็งแรง? การท...

  โรคข้อสะโพกเสื่อม VS โรคกระดูกหัวสะโพกตายในผู้สูงอายุ: เหมือนหรือต่างกันอย่างไร? "หมอครับ ยายบ่นปวดขาหนีบมาเป็นปีแล้ว นึกว่าเป็นเพราะแก่แล้วข้อเสื่อมธรรมดา แต่ทำไมช่วงนี้แกปวดจนนอนไม่ได้เลยครับ?" ลูกชายของ "คุณยายบรรจง" (นามสมมติ) วัย 78 ปี เอ่ยถามหมอด้วยความสงสัย พลางประคองคุณยายที่เดินลงน้ำหนักขาขวาแทบไม่ได้เข้ามาในห้องตรวจ หลายครอบครัวมักเข้าใจว่า อาการปวดสะโพกในผู้สูงอายุ = "ข้อเสื่อมตามวัย" เสมอ แต่ความจริงแล้ว ยังมีอีกโรคหนึ่งที่อาการคล้ายกันแต่ "ร้ายแรงกว่า" และ "ดำเนินโรคเร็วกว่า" นั่นคือ "โรคกระดูกหัวสะโพกตาย" (AVN) ครับ วันนี้หมอจะพามาไขข้อข้องใจ แยกแยะสองโรคนี้ให้ชัดเจน เพราะการรู้เร็ว หมายถึงการวางแผนรักษาที่ถูกต้อง และช่วยให้ผู้สูงอายุไม่ต้องทนปวดทรมานโดยไม่จำเป็นครับ 1. กลไกการเกิดโรค: "ยางเสื่อม" กับ "ดินแล้ง" เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนที่สุด หมอขอเปรียบเทียบแบบนี้นะครับ โรคข้อสะโพกเสื่อม (Osteoarthritis - OA): เปรียบเหมือน "ยางรถยนต์ที่ดอกยางหมด" เกิดจากการใช้งานมาอย่างยาวนาน 60-70 ...

  ปวดขาหนีบเรื้อรัง นวดเท่าไหร่ก็ไม่หาย ระวังโรคกระดูกหัวสะโพกตาย ภัยเงียบวัยทำงาน โรคกระดูกหัวสะโพกตายจากการขาดเลือด (Avascular Necrosis of Femoral Head) "หมอครับ ผมนวดเท่าไหร่ก็ไม่หาย เจ็บลึกๆ ที่ขาหนีบ เวลานั่งขัดสมาธิยิ่งปวดมากเลยครับ" นี่คือคำบ่นของคุณสมชาย (นามสมมติ) ผู้ชายวัยทำงานอายุ 40 ต้นๆ ที่เดินกระเผลกเข้ามาในห้องตรวจด้วยสีหน้ากังวลใจ คุณสมชายเล่าให้หมอฟังว่าปกติเป็นคนแข็งแรงดี ชอบสังสรรค์กับเพื่อนฝูงบ้างตามโอกาส แต่ช่วง 2-3 เดือนมานี้ เริ่มรู้สึกเจ็บแปลบๆ ที่ขาหนีบข้างขวา ตอนแรกนึกว่าเส้นยึดหรือกล้ามเนื้ออักเสบจากการออกกำลังกาย จึงไปนวดแผนไทย พอนวดเสร็จก็ดูเหมือนจะดีขึ้นชั่วคราว แต่พอกลับมาเดินลงน้ำหนัก หรือบิดหมุนขา อาการเจ็บก็กลับมาอีก และดูเหมือนจะเป็นหนักขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งคืนหนึ่ง นอนพลิกตัวแล้วเจ็บจนตื่น ทำให้เขาตัดสินใจมาพบหมอในที่สุด เรื่องราวของคุณสมชายไม่ใช่เรื่องไกลตัว และเป็นอาการนำที่สำคัญของโรคที่หมอจะเล่าให้ฟังในวันนี้ครับ นั่นคือโรค "กระดูกหัวสะโพกตายจากการขาดเลือด" ซึ่งเป็นภัยเงียบที่มักพบในคนวัยหนุ่มสาวและวัยทำงาน มากกว่าผู้สูงอายุเส...